بوم کسب و کار چیست؟

1 رای

بوم مدل کسب و کار یا BMC یک ابزار مدیریت استراتژیک است که یک ایده یا مفهوم مربوط به کسب و کار را به سرعت و به آسانی تعریف می‌کند. این بوم در یک صفحه خلاصه می‌شود که با تمرکز بر روی عناصر کلیدی یک کسب و کار و یا یک محصول به ساخت یک ایده‌ی جدید به روشی منسجم و منطقی می‌پردازد.

بوم کسب و کار چیست؟

بوم کسب و کار چیست؟

بوم مدل کسب و کار( BMC ) یک ابزار مدیریت استراتژیک است که یک ایده یا مفهوم مربوط به کسب و کار را به سرعت و به آسانی تعریف می‌کند. بوم مدل کسب و کار در یک صفحه خلاصه می‌شود که با تمرکز بر روی عناصر کلیدی یک کسب و کار و یا یک محصول به ساخت یک ایده‌ی جدید به روشی منسجم و منطقی می‌پردازد.

بوم مدل کسب و کار
مثالی از بوم مدل کسب و کار

با مشاهده مثال بالا می‌توانید متوجه شوید که بوم کسب و کار چیست؟ حال برای اینکه بیشتر با این مقوله آشنا شوید، توضیحات بیشتری را در این راستا ارائه می‌دهیم. 
بخش سمت راست BMC بر روی مشتری (عوامل برونی) و بخش سمت چپ بوم بر روی کسب و کار و تجارت مربوطه (عوامل درونی) تمرکز دارد. فاکتورهای برونی و درونی در بخشی به نام ارزش پیشنهادی با یکدیگر تلاقی می‌کنند. این بخش مربوط به تبادل ارزش میان کسب و کار شما و مشتریان است.

مزیت استفاده از بوم کسب و کار

مدل BMC یا بوم مدل کسب و کار برای ترسیم سریع شمایی از ایده‌ی مدنظر استفاده می‌شود. این مدل به ما این امکان را می‌دهد تا از کسب و کار شما مطلع شویم و همچنین بدانیم چطور میان ایده‌ی مد نظر شما و عملی کردن آن در حوزه ی کسب و کار ارتباط برقرار کنیم. این مدل همچنین نشان می‌دهد که کدام مورد از تصمیمات مشتریان بر نحوه‌ی استفاده از سیستم شما تاثیر می‌گذارد. همچنین BMC به همگان این امکان را می‌دهد که یک ایده‌ی واضح از آن که کسب و کار مورد نظر چگونه خواهد بود داشته باشند.

بوم کسب و کار
بوم مدل کسب و کار

دلایل استفاده از بوم کسب و کار

یکی از مزیت های بوم مدل کسب و کار خلاصه بودن آن است. در این بوم شما می توانید کامل و سریع کسب و کار خود را نمایش دهید. این بوم قدرتمند مزیت‌های زیادی را به شما ارائه می‌دهد و بسیار مفید است که شامل برخی از موارد زیر است:

  • می توانید به راحتی و به صورت جامع، کسب و کارتان را به سرمایه گذاران خود معرفی کنید.
  • قبل از شروع کسب و کارتان یک دید کلی به شما می‌دهد.
  • تسلط شما به بخش‌های مختلف کسب و کارتان بیشتر می‌شود.
  • اگر شما بخواهید تغییری در کسب و کار خود ایجاد کنید، در بوم مدل کسب و کار به راحتی می‌تاثیرات آن را پیش بینی کنید و به صورت کامل نیز مشاهده کنید.
  • اعضای تیم شما به وضوح می‌توانند خواسته‌های شمای شما و اهدافتان را شناسایی کنند و در ادامه‌ی کار با نتیجه‌ی درخواستی شما بیشتر آشنا شوند.

معرفی بخش‌های بوم کسب و کار

ارزش پیشنهادی

ارزش پیشنهادی، پایه و اساس هر تجارت و محصولی است. این مفهوم کلیدی در رابطه با تبادل ارزش میان کسب و کار و مشتریان شما است. به طور کلی زمانی که مشکل و مسائل مشتریان از طریق کسب و کار شما حل می‌شود، ارزش از جانب مشتری‌ها به پول تبدیل می‌شود.
سوال‌های خوبی که می‌توانید به هنگام تعریف بوم مدل کسب و کار یا محصول خود مطرح کنید عبارت است از:

  • من چه مسئله‌ای را حل می‌کنم؟
  • چرا یک نفر باید مایل باشد تا این مسئله حل شود؟
  • نیروی محرک نهفته در پدید آمدن این مسئله چیست؟

بخش مشتریان

در این بخش شما باید به نیازهای مشتریان خود و اینکه چه صفاتی دارند اشاره کنید. در این بخش از خود بپرسید که جامعه هدف شما چه ویژگی‌هایی دارند؟ در سرشان چه می‌گذرد و به چه چیزی فکر می‌کنند؟

در این بخش از بوم مدل کسب و کار شما به بررسی گستردگی آن و ابعاد آن می‌پردازید. به این فکر کنید که چه بخشی از جامعه هدف مد نظر است و چه بازاری را هدف قرار داده است؟ به عنوان مثال یک سایت ورزشی یک بازار دوطرفه است. شما در این بازار با خوانندگان سایت و تبلیغ کنندگان در سایت مواجه هستید. بعد از شناخت بازار خود به بررسی صفات مشتریان خود بپردازید و احساسات و تفکر آن‌ها را تجسم کنید. در این مرحله تمامی  کاربران و خریداران خود را لیست کنید.

و در آخر نیز به بررسی نیازهای مشتری خود بپردازید. در بوم کسب و کار خود به این اشاره کنید که میخواهید چه نیازی از مشتریان خود را برطرف نمایید و یا چه کار روتین و سنتی ای را می خواهید برایشان آسان کنید. تمامی این‌ها مواردی هستند که که در بخش مشتریان باید در نظر بگیرید و به آن بپردازید.

نکاتی که باید در بخش مشتریان رعایت شوند چیست؟

  • در پی حل مسائل برای چه افرادی هستید؟
  • افرادی که ارزش پیشنهادی من را تعیین می‌کنند چه کسانی هستند؟ آیا آن‌ها در کسب و کار دیگری مشغول هستند؟ اگر چنین است، ویژگی‌های کسب و کار آنان چیست؟
  • ارزش پیشنهادی من مخصوص مردان است یا زنان و یا هر دوی این گروه؟
  • آیا این ارزش مخصوص جوانان بین 20 تا 30 است یا نوجوانان؟
  • ویژگی افرادی که به دنبال ارزش پیشنهادی من هستند چیست؟

نکته‌ی دیگری که باید به آن توجه کنید گستره‌ی تجارتتان و تعداد افرادی است که در بخش مشتریان قرار دارند. این موضوع به شما امکان می‌دهد تا کسب و کار خود را از زوایای خرد و کلان بررسی کنید.
راه خوبی که برای شناختن مشتریان خود در بوم مدل کسب و کار وجود دارد این است که برای هر بخش مربوط به مشتریان، پرسونا طراحی کنید.

ارتباط با مشتریان

تا اینجای کار ارزش پیشنهادی را شناختیم و برای شناخت بهتر بخش مشتریان پرسونا طراحی کردیم. اما رابطه‌‌ای که با مشتریان‌مان داریم به چه صورت است؟ ارتباط با مشتری عبارت است از چگونگی ارتباط یک کسب و کار با مشتری‌های خود. 
بنابراین توجه کنید آیا مشتریان خود را به صورت حضوری ملاقات می‌کنید یا از طریق تلفن؟ و یا اینکه آیا کسب و کار شما به صورت مجازی صورت می‌گیرد و در نتیجه ارتباط با مشتریان نیز از طریق مجازی خواهد بود؟ در این راستا و پاسخ درست به سوال بوم کسب و کار چیست؟ به چند مثال توجه کنید:

  • دیدار با مشتریان به صورت فردی و یک به یک
  • ارتباط به مشتریان از طریق نماینده
  • ارتباط مجازی
  • از طریق جلسات
  • ارتباط تلفنی

یک پیشنهاد مفید در این زمینه آن است، زمانی که با مشتریان ارتباط برقرار می‌کنید برای آن‌ها نقشه‌ی سفر مشتری طراحی کنید. این کار کمک می‌کند تا روابط شما و زمان آغاز این رابطه و مشتریان‌تان به صورت واضح به تصویر کشیده شود.
همچنین این کار باعث می‌شود تا بتوانید چگونگی عملکرد کسب و کارتان را بهتر توضیح دهید و فرصت‌های موجود برای اتوماسیون کردن آن را پیدا کنید.

کانال‌ها

کانال‌ها در بوم مدل کسب و کار حکم خیابان‌هایی را دارند که مشتریان شما از طریق آن‌ها به شما و کسب و کارتان دستیابی پیدا می‌کنند و بخشی از چرخه فروش شما می‌شوند. این بخش زیر مجموعه‌ی طرح تجاری مربوط به کسب و کار شما است.

سوالاتی که می‌توانید به هنگام تشخیص کانال‌ها بپرسید چیست؟

  • چگونه در رابطه با ارزش پیشنهادی خود در بخش مشتریان توضیح بدهیم؟
  • مشتریان ما کجا هستند؟
  • آیا مشتریان در فضای مجازی هستند؟
  • آیا آن‌ها در حال رانندگی هستند و از طریق رادیو اطلاعات را دریافت می‌کنند؟
  • آیا آن‌ها در رخداد، جلسه و یا کنفرانس خاصی هستند؟
  • آیا آن‌ها ساعت 7 عصر جمعه تلویزیون تماشا می‌کنند؟

مثال‌هایی از کانال‌ها

فضای مجازی، سخنرانی‌های عمومی، نامه‌ی الکترونیکی (بازاریابی از طریق ایمیل)، شبکه‌ها، بازاریابی از طریق موتورهای جستجو (SEM)، بازاریابی از طریق بهینه سازی موتور جستجو (SOM)، بازاریابی مهندسی، بازاریابی ویروسی، بازاریابی از طریق وبلاگ‌های هدف، فروش و ترویج برای کمیسیون‌ها، موسسات، کسب و کار پلتفرمی، روابط عمومی، روابط عمومی مدرن، تبلیغات اجتماعی، شوهای تجاری، بازاریابی محتوا، بازاریابی از طریق انجمن‌های گوناگون و تبلیغات آفلاین (بیلبورد، تلویزیون و رادیو). اینکه بدانید چطور با مشتریان خود ارتباط برقرار کنید نکته‌ی بسیار مهمی برای کسب و کارتان محسوب می‌شود.

فعالیت‌های اصلی

 فعالیت‌های اصلی شامل اقداماتی است که برای دستیابی به ارزش پیشنهادی مشتریان‌تان انجام می‌دهید.

سوالات مربوط به این بخش

  • کسب و کار مورد نظر برای دستیابی به ارزش پیشنهادی مشتریان انجام می دهد؟
  • از چه منبعی استفاده می‌شود؟
  • چه زمانی برای انجام این کار لازم است؟
  • نظر کارشناسان در این مورد چیست؟
  • پراکندگی محصولات چگونه است؟
  • ارتقای فنی به چه صورت است؟
  • استراتژی مورد نظر به چه شکل است؟
  • پیشنهاد منابع (انسانی یا فیزیکی) چگونه است؟
  • شما و کارمندان‌تان باید چه اقداماتی برای دستیابی به تبادل ارزش انجام دهید؟

مثال در این زمینه عبارت است از: مشاوره، طراحی، طراحی وب‌سایت، بانکداری، رانندگی و بیل زنی

منابع اصلی

در مرحله‌ی بعدی بوم کسب و کار باید بدانید که منابع اصلی مورد نیاز جهت دستیابی به فعالیت‌های اصلی کسب و کارتان چیست؟ 
منابع اصلی، منابعی هستند که کسب و کار شما برای فعالیت به آن‌ها نیاز دارند. منابع زیر در کسب و کار شما نقش اصلی را بازی می‌کنند:

دفتر کار، کامپیوتر، خدمه، کارمند، دسترسی به اینترنت، ماشین، دوچرخه، گاز، برق و پارکینگ

شرکای اصلی

شرکای اصلی شرکت‌ها، متصدیان و سایر افرادی هستند که شما برای دستیابی به فعالیت‌های اصلی و ارائه ارزش به مشتریان به آن‌ها نیازمندید.
این موضوع به این سوال مربوط می‌شود که اگر کسب و کار شما به تنهایی نتواند به ارزش پیشنهادی دست یابد، می‌توانید برای دستیابی به این هدف به چه موارد دیگری روی بیاورید؟

مثالی که می‌توان در این باب زد چنین است: اگر من مغازه‌ی اغذیه فروشی دارم، شاید به یک نانوای محلی که بتواند نان تازه‌ی مغازه‌ی من را تامین کند نیاز داشته باشم. این افراد شرکای اصلی هستند که من را در دستیابی به تعهداتی که به مشتریان داده‌ام یاری می‌کنند.

ساختار هزینه

ساختار هزینه پولی است که باید صرف راه اندازی کسب و کار خود کنید. 

  • برای دستیابی به فعالیت‌های اصلی کسب و کار خود باید چقدر هزینه کنم؟
  • هزینه‌ی منابع اصلی و شراکت‌های اصلی چقدر است؟
  • برای فراهم نمودن ارزش پیشنهادی برای مشتریانم چقدر باید هزینه شود؟
  • آیا هزینه‌های دیگری هم برای به راه انداختن یک کسب و کار وجود دارد؟
  • هزینه‌های قانونی این کسب و کار چقدر است؟
  • هزینه بیمه آن چقدر است؟
  • هزینه‌ی کسب و کار من چقدر است؟

همچنین رعایت این نکته که بر روی زمان خود ارزش پولی بگذارید و آن را هزینه‌ای جداگانه حساب کنید مهم است.

  • راه اندازی این کسب و کار چقدر هزینه دارد؟
  • هزینه‌ی فرصت‌های موجود برای کسب و کارتان چقدر است؟

جریان درآمد

جریان درآمد عبارت است از روشی که از طریق آن ارزش پیشنهادی و یا راه حل خود را به مشتری ارائه داده و در عوض آن پول کسب می‌کنید. اما چگونه درآمد کسب کنید؟ مدل‌های مختلفی برای کسب درآمد در بوم کسب و کار وجود دارد:

  • پرداخت به ازای هر محصول
  • هزینه در ازای ارائه خدمات
  • نرخ ثابت
  • حق اشتراک
  • سود سهام
  • درآمد مبادله‌ای
  • فریمیوم
  • سودبری برابر

ابزار مورد نیاز

  • وایت برد
  • کاغذ
  • گوگل اسلاید

تحقیقات موردی

  • کامپیوتر اپل
  • نایک

 جمع‌بندی بوم مدل کسب و کار

در مقاله امروز به دنبال پاسخی برای این سوالیم که بوم کسب و کار چیست؟ و چگونه باید آن را در کسب و کار خود به کار ببریم. در واقع به بیانی ساده، بوم مدل کسب و کار یک ابزار مدیریتی است که به ما اجازه تعریف و توضیح کسب و کار یا ایده خلاقانه‌مان را می‌دهد. اینگونه بسیار راحت می‌توانیم عملکرد خود را تشریح کرده و سایرین را از آن مطلع سازیم. حال اینکه چطور باید این ساده‌سازی و توضیحات را انجام دهیم با راهکارهایی که در این مقاله گفتیم امکان‌پذیر می‌شود.

بوم مدل کسب و کار مهمترین قدم قبل از راه اندازی کسب و کارتان می‌‎باشد. در دوره ی وبمستران هوشمند آکادمی همیار به تشریح کامل این بوم کسب و کار و همچنین به آموزش کسب و کار اینترنتی پرداخته می‌شود که پیشنهاد می‌کنیم حتما درباره‌ی مزیت‌های این دوره مطالعه داشته باشید و به صفحه‌ی آموزش کسب و کار اینترنتی ما مراجعه کنید. شما هم اگر نظر و پیشنهادی دارید حتما با ما در بخش دیدگاه‌ها در میان بگذارید. 

منابع:

مشاوره آموزشی رایگان
شما این فرصت را دارید، با تکمیل فرم زیر، قبل از انتخاب دوره آموزشی مناسب خود، از مشاوره رایگان کارشناسان آموزشی مجموعه همیار آکادمی استفاده نمائید.
 
مشاوران آموزشی
همیار آکادمی
پاسخگوی شما هستند
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
تقریبا
خیر
saeedhasani

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *