خلاصه تصمیم: این راهنمای عملی برای شروع ساده است: ربات جای نیروی انسانی را نمی‌گیرد؛ لید را می‌گیرد، ۲–۵ سوال می‌پرسد، واجد شرایط را جدا می‌کند و به انسان درست خبر می‌دهد. اگر همه پیام‌ها را «جواب کامل خودکار» بدهید، معمولاً هم اعتماد می‌سوزد هم فروش.

فرزند خوشه‌ی اتوماسیون با n8n. فرض: n8n روی HTTPS آماده است. اگر نیست → نصب دستور به دستور.

شغل مورد نظر (JTBD)

وقتی مشتری در تلگرام پیام می‌دهد، می‌خواهم شب بیدار نشوم؛ اطلاعات لازم جمع شود و فقط لید جدی به من برسد.

خروجی موفق: مشتری بلاتکلیف نیست، شما در «سلام قیمت؟» غرق نمی‌شوید، سابقه جایی ثبت می‌شود.

lead → qualify (سوال + قانون) → notify human
                              → else: منبع/پکیج + خروج محترمانه

معماری نودها (منطق ثابت، نام نسخه متغیر)

ترفند: روی کاغذ حداکثر ۵ حالت بکشید. اگر دیاگرام اسپاگتی شد، محصول پشتیبانی نیست؛ پروژه‌ی تحقیقاتی چت‌بات است.

پیاده‌سازی قدم‌به‌قدم

۱) ربات و توکن

BotFather → NewBot → توکن را فقط در Credentials n8n بگذارید.

۲) Webhook به‌جای Polling (تولید)

با سرور HTTPS عمومی، Telegram Trigger را روی webhook بگذارید. Polling برای لپ‌تاپ تست است، نه SME با مشتری واقعی.

بعد از Active کردن ورک‌فلو، وضعیت را چک کنید (توکن را جایگزین کنید):

curl -sS "https://api.telegram.org/bot<BOT_TOKEN>/getWebhookInfo"

باید url شما و pending_update_count منطقی باشد.

نکته ایران: مسیر غالب ترافیک، تلگرام به VPS شماست. SSL معتبر و آپ‌تایم مهم‌تر از ترفند کلاینت است. اگر setWebhook خطا داد، اول همان عیب‌یابی نصب را تمام کنید.

۳) State در شیت (شروع سریع)

ستون‌های پیشنهادی: telegram_id, step, service, budget, city, status, updated_at.

بدون state هر پیام از صفر است و کاربر عصبی می‌شود.

۴) درخت سوال نمونه (آژانس دیجیتال)

1. خدمت؟ → سایت / تبلیغات / اتوماسیون
2. بودجه تقریبی؟ → بازه، نه عدد مبهم
3. زمان شروع؟ → این ماه / بعداً
4. اگر در بازه هدف → نوتیف انسان + «تا چند ساعت کاری جواب می‌دهیم»
5. وگرنه → نمونه کار / پکیج ورودی + ثبت برای بعد

۵) پیام نوتیف تیم باید شامل…

خلاصه پاسخ‌ها، telegram_id، زمان، برچسب اولویت، لینک یا دستور /contact.

۶) سه سناریو تست اجباری

• کاربر ایده‌آل
• کاربر نامرتب (متن بلند بی‌ربط)
• کاربر خارج محدوده بودجه

قوانین غربال که باید نوشته شوند

ترفندهای جنگی تلگرام + n8n

1. یک سوال = یک پیام. کیبورد شلوغ نرخ رها کردن را بالا می‌برد.
2. پاسخ آماده برای «قیمت؟» بدون کشف نیاز = مسابقه ارزان‌فروشی. اول خدمت و بازه.
3. Rate limit ذهنی: اگر کاربر ۱۰ پیام پشت سر هم فرستاد، به انسان escalate کنید.
4. ساعت ایران: Asia/Tehran در سرور و نود Schedule هم‌خوان باشد (نصب).
5. جدایی کانال‌ها: گروه نوتیف تیم ≠ چت مشتری. توکن ربات پشتیبانی را در گروه عمومی نگذارید.
6. Idempotent ذخیره: آپدیت ردیف با telegram_id؛ هر پیام ردیف جدید نسازد.
7. مسیر خطا: اگر Google Sheet/API خوابید، به ادمین بگویید «لید روی هواست» نه اینکه خاموش بمیرد.

ضدالگوها (لطفاً مرتکب نشوید)

حداقل ورک‌فلو MVP (این هفته)

1. Telegram Trigger
2. Get row by telegram_id (یا Create)
3. Switch روی step
4. Send message سوال بعدی
5. Update row
6. اگر qualified=true → Send به گروه تیم
7. Error workflow جدا برای Fail

وقتی MVP پایدار شد، AI خلاصه‌ساز یا برچسب‌زن اضافه کنید — اول پایداری، بعد هوش. برای پرامپت‌های فارسی فروش/پشتیبانی: قالب‌های پرامپت.

چک‌لیست قبل از اعلام به مشتری

• [ ] WebhookInfo URL درست است
• [ ] توکن فقط در Credentials
• [ ] State ذخیره می‌شود و بعد از ری‌استارت می‌ماند
• [ ] مسیر شکایت به انسان می‌رود
• [ ] نوتیف تیم شامل خلاصه است
• [ ] تست سه سناریو سبز است
• [ ] مسیر خطا به ادمین وصل است

FAQ

Polling یا Webhook؟ تولید = Webhook. چند سوال؟ ۲ تا ۵؛ بیشتر = رها کردن. آیا AI لازم است؟ برای MVP نه. بعداً برای خلاصه و پیش‌نویس پاسخ. Make بهتر نیست؟ اگر self-host و تلگرام پایدار می‌خواهید، n8n معمولاً منطقی‌تر است — مقایسه.

نمونه پیام‌های آماده (کپی و تطبیق)

خوش‌آمد: «سلام! برای اینکه دقیق راهنمایی‌تان کنیم، سه سوال کوتاه می‌پرسم. اول: کدام خدمت را می‌خواهید؟ (سایت / تبلیغات / اتوماسیون)»

بودجه: «بازه بودجه تقریبی‌تان کدام است؟ ۱) زیر X ۲) X تا Y ۳) بالای Y»

خارج از محدوده: «ممنون از شفافیت‌تان. الان پکیج ورودی‌مان با این بودجه هم‌خوان نیست؛ لینک نمونه‌کار را می‌فرستم و اگر بعداً آماده بودید همین‌جا پیام بدهید.»

Escalate به انسان: «پیامتان را به کارشناس منتقل کردم. در ساعت کاری تا ۲ ساعت پاسخ می‌گیرید.»

این متن‌ها را سخت‌کد در نود نگذارید اگر تیم مدام عوضشان می‌کند — یک شیت «copy deck» بخوانید تا بدون ادیت ورک‌فلو تغییر کنند.

امنیت ربات؛ حداقل‌هایی که نادیده گرفته می‌شود

• ربات را ادمین گروه مشتریان عمومی نکنید مگر لازم باشد
• دستورهای ادمین (/stats) را بدون چک user_id نسازید
• فایل ورودی را بدون محدودیت اندازه به شیت/دیسک نفرستید
• لاگ executions را در اسکرین‌شات آموزش پاک کنید (توکن و شماره)

ترفند: یک لیست سفید admin_ids در متغیر محیطی یا Data Store نگه دارید برای دستورات حساس.

وقتی حجم بالا رفت: چه چیز را زودتر مقیاس دهید؟

1. Prune اجراها و دیسک
2. جدا کردن ورک‌فلو نوتیف از ورک‌فلو مکالمه
3. صف انسانی با وضعیت open/pending/done
4. مانیتورینگ آپ‌تایم ساده (healthz + هشدار تلگرام ادمین)

قبل از خوشه‌بندی سنگین، ۹۰٪ تیم‌ها فقط به دیسک پاک و مسیر خطا نیاز دارند — جزئیات زیرساخت در راهنمای نصب.

شروع ۱۵ دقیقه‌ای بعد از نصب

1. Webhook تلگرام را فقط روی HTTPS تست کنید (قبل از منطق پیچیده).
2. ۳ سوال غربال را بنویسید؛ پاسخ‌های نمونه را از قالب‌های پرامپت فارسی بردارید و کوتاه کنید.
3. صف «انسان» را مشخص کنید: چه کسی، در کدام چت، با چه SLA.
4. یک لید آزمایشی بفرستید؛ لاگ را بخوانید؛ بعد به مشتری اعلام کنید.

جمع‌بندی

ربات پشتیبانی موفق = غربال + ثبت + اطلاع به انسان. نه جایگزینی فروشنده.

• برگشت به ستون: اتوماسیون n8n
• پیش‌نیاز: نصب سرور
• تصمیم ابزار: n8n یا Make

اگر می‌خواهید همین ورک‌فلو را داخل مسیر آموزشی بسازید، دوره‌ی n8n همیار همان لایه‌ی پروژه‌ی واقعی را پوشش می‌دهد.